Sosyopat Kimdir

Sosyopat, Amerikan Psikoloji Derneği’nin tanımlamasına göre antisosyal kişilik bozukluğu tanısının eski ismidir.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu semptomları, tedavi süreci ve risk faktörleri hakkında daha fazla bilgi almak için Antisosyal Kişilik Bozukluğu yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Bu bireyler kanunları çiğnemekten çekinmezler ve sıkça sonuçlarını düşünmedikleri dürtüsel hareketlerde bulunurlar. Bu davranışlara ek olarak, sosyal çevrelerindeki insanları ‘akıl oyunları’ gibi manipülatif yöntemler kullanarak kontrol etmeyi deneyebilirler. Çevrelerindeki bireyler tarafından karizmatik olarak algılandıkları görülmemiş değildir.

Yaygın inanışın aksine, sosyopatlar katil, suçlu, kötü niyetli insanlar olmak zorunda değillerdir. Tedavi ile desteklendiği zaman birçoğu normal bir şekilde hayatlarına devam edebilmektedirler.

Sosyopat ve Psikopat Arasındaki Farklar

Klinik açıdan sosyopati ve psikopati tanıları arasında bir fark yoktur. Yani, ikisi terim de kişilik bozuklukları başlığı altında, Antisosyal Kişilik Bozukluğu olan bireyleri tanımlamak için değişmeli olarak kullanılabilir. Ancak, bazen uzmanlar iki terimi, bireyin yaşadığı antisosyal kişilik bozukluğunun ciddiyetine göre ayrımda bulunmak için kullanırlar.

Bu durumda sosyopat, Antisosyal Kişilik Bozukluğu tanısı almış, çevresindekilere ciddi bir zarar veya rahatsızlık vermeyen bireyler için kullanılırken, psikopat fiziksel şiddete eğilimli ve çevresindekileri tehlikeye atan bireyler için kullanılır. Ancak tanı bakımından farklı olmadıklarını hatırlatmakta fayda var.

Aralarındaki bir diğer fark ise sosyopatların doğasını saklamak gibi bir kaygısı yokken, psikopatlar ‘sağlıklı’ insan gibi gözükme eğilimindedirler. Psikopat ve sosyopat arasındaki davranışsal farklılıkları şu şekilde sıralayabiliriz:

Sosyopat

  • Başkalarının duygularını umursamadıklarını belli ederler
  • Sinirli ve dürtüsel davranışlarda bulunurlar
  • Zor da olsa duygusal bağ kurabilirler
  • Düzenli bir aile ve iş hayatı kuramazlar

Psikopat

  • Umursuyormuş gibi gözükürler
  • Duygusuz ve katı davranışlarda bulunurlar
  • Sahte ve sığ ilişkiler kurarlar
  • Suçlarını gizlemek adına sürdürdükleri ‘normal’ bir hayat vardır

Medyada Sosyopatlar

Günümüzde medya, tüketicilerin ilgisine hitap etmek amacıyla her türlü öğeyi olduğundan farklı gösterebilir.

Psikoloji ve psikolojik rahatsızlıklar ise medya unsurlarının ürünlerinde kullanmayı sevdiği popüler konulardır.

Eğer bu konuda uzmanlarımızın görüşlerini merak ediyorsanız, Psikolog Gözüyle Kırmızı Oda, yazımızı okuyabilirsiniz.

Daha önce medya üzerinde karşılaşmış olabileceğiniz kurgusal veya gerçek sosyopatlar:

Dexter (Kurgu) – Oyunculuğunu Michael C. Hall’ın yaptığı, Amerikan suç-drama dizisinin baş karakteri olan Dexter aynı zamanda bir katildir. Dexter Miami Polis Departmanı’nda adli uzman olarak kariyerini devam ettirmeye çalışırken adalet sisteminden sıyrılmayı başarmış katilleri ortadan kaldırmayı kendisine görev bilmektedir.

Ted Bundy (Gerçek) – etrafındaki insanlar tarafından çekici, karizmatik bir adam olarak anılan Ted, 1970’li senelerde Amerika’nın Seattle şehrinde yaşadı. Bir seri katil olmasına rağmen çevresindeki bireyler tarafından sevildiği için uzun süre suçları ona yakıştırılamadı ve kanundan kaçmayı başarsa da sonunda tutuklanarak hapishaneye sevk edildi.

Tuco Salamanca (Kurgu) – Oyunculuğunu Raymond Cruz’un üstlendiği Tuco, Breaking Bad dizisinde yer alan bir uyuşturucu baronu. Merhametsiz, çabuk öfkelenen ve tahmin edilmesi zor bir karakter olarak yansıtılmış.

Medyanın bu yansıtımına rağmen bütün antisosyal kişilik bozukluğu tanısı almış insanların katil ya da suçlu olmadıklarını hatırlatmakta fayda var.

Özetlemek gerekirse, sosyopatlar antisosyal kişilik bozukluğu tanısı almış bireylerdir. Psikopat terimi ile değişimli olarak kullanılabildiği gibi kimi uzmanlar tarafından durumun ağırlığını ayrıştırmak için de kullanılır.

Tüm psikolojik rahatsızlıklar için uzman psikolog kadromuza ulaşabilirsiniz.

Yuşa Algur

Kaynaklar

https://www.healthline.com/health/mental-health/sociopath#traits

https://www.verywellmind.com/what-is-a-sociopath-380184

https://www.healthline.com/health/mental-health/sociopath#diagnosis-and-symptoms

https://dictionary.apa.org/sociopathy