Aile ve Çocuk Danışmanlığı

Aile Psikoğu Kimdir ve Aile Danışmanlığı Nedir?

Aile psikoloğu aile içerisinde bireylerin birbirleriyle iletişimleri, aile sistemi, özgüvenleri ve toplumsal bağları kapsamında aile içi iletişimin daha sağlıklı olması amacıyla gerçekleştirilen danışma yöntemidir. Bireyin kendini sevmesinde en önemli rol oynayan faktör ailedir.

Peki kişinin kendini sevmesi ne demektir?

Kişinin kendini sevmesi, kendini yapabildikleri ve yapamadıklarıyla kabul etmesi ve kendi potansiyelinin farkına varması özdeğer kavramıyla ifade edilir. Bireyin özdeğerinin yüksek olması bireyin kendi değerinin farkında olması anlamına gelebilir. Özdeğeri yüksek olan kişi, insan olarak eşsiz biri olduğunun farkındadır. Her insan biriciktir. Ayrıca çevresiyle doyum verici ilişkiler kurabilir, duygu ve düşüncelerinin farkındadır.

Aile psikoloğu aileyle birlikte yaptığı çalışmalarda özdeğer kavramına dikkat çekilir. Aile üyelerinin birbirleriyle olan iletişimleri, iletişim kurarkenki üslupları, aile dışındaki bireylerle kurulan toplumsal bağ ve aile içi kurallar aile sisteminin oluşmasında etkilidir.

Kurallar aileyi nasıl etkilemektedir?

Her ailenin, ailenin nasıl olması gerektiğine ilişkin yapıcı olduklarını düşündükleri bir takım kuralları mevcuttur. Bu kurallar aile sisteminin daha sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için oluşturulmuş yazılı olmayan kurallardır. Fakat bazı kurallar vardır ki katı , kapalı ve değişime dirençlidir. Aile içerisinde kadına, erkeğe ya da çocuklara atfedilen bazı görev ve yükümlülükler aile bir gemiye benzetilecek olursa, bu bahsedilen kurallar dümeni tamamen eline alabilmektedir.

Böyle bir durumda aile üyeleri bu kurallara uymak gibi bir zorunluluk hissedebilir. Kendi ilgi, değer ve ihtiyaçlarının önemsenmediği fikrine kapılabilirler. Bazı döngüler ve işlevsel olmayan bu kuralların aile sisteminde ne gibi duygusal uzaklığa neden olabileceğini aile fertleri göremeyebilirler. Aile psikoloğu ve aile danışmanlığı bu noktada devreye girmektedir. Aile sistemi içerisinde oluşturulan kuralların değişime açık, güncellenebilir, esnek ve mizaha dayalı olması önemlidir.  Ebeveynin bir rehber olması ve çocukların fikir, istek ve ihtiyaçlarını önemsemesi aile içi iletişimi olumlu yönde etkileyecektir.

Ebeveynlerin birbirleriyle iletişimlerinin niteliğinin yanında ebeveyn-çocuk ilişkisine de dikkat edilmelidir. Çocuklar duygu ve düşüncelerini rahatlıkla dile getirmekte zorlanabilirler. Sözel ifadelerin yanında sözel olmayan ifadelerin de iletişimde yadsınamayacak bir gücü vardır. Söylenen sözcüklerdense verilen bedensel tepkiler alıcı tarafa daha anlaşılabilir bir şekilde ulaşabilmektedir.

 Her duygusal süreç kendini ifade edemediğinde dışarı sızacak bir yol arar. Çocuklar rahatsız oldukları konuları yetişkinlerde olduğu gibi rahat konuşamazlar bunun yerine ağlama nöbetleri, uyku problemleri, parmak emme, alt ıslatma gibi konular çocuğun yaşamış olduğu probleme ilişkin işaret olabilir.

Aile Psikoloğu ve Çocuk Danışmanlığının Önemi

Tüm bunlar bir arada düşünüldüğünde aile ve çocuk danışmanlığı, aile sisteminin daha etkili bir şekilde çalışabilmesi, her aile üyesinin kendi duygu, düşünce ve ihtiyaçlarının farkında olabilmesi için bir rehber görevi görmektedir. Bunların yanında çocuğun fiziksel, duygusal, fizyolojik gelişimine destek olunabilmesi için uygulanan bir danışmanlık türüdür.

Ailenin mimarları ebeveynlerdir. Ebeveynlerin birbirleriyle olan ilişkileri, dünya görüşleri, birbirleriyle hangi iletişim tekniklerini kullandıkları gibi pek çok faktör çocuk her ne kadar “küçük” olarak düşünülse de çocuklar tarafından ayırt edilebilmektedir. Her birey iletişim kurar önemli olan, bu iletişimi nasıl kurduğu ve ne tür sonuçlar aldığıdır.

Aile ve çocuk danışmanlığında her aile kendi değer ve ihtiyaçları içerisinde değerlendirilir. Mükemmel ailenin nasıl olabileceğine ilişkin bir kalıp yoktur. Bireylerin sevgi ve güven bağlarına engel olan faktörler aile danışmanlığı sürecinde fark edilir. Çatışmalara ışık tutulmuş olur. Bazen insanlar anne- baba, kardeş ya da çocuklarıyla iletişim kurarken belli kalıplara uygun cevaplar verirler. Bu da bireylerin hangi duyguları paylaştığını gizler. Duygusal yakınlığa izin verilmeyen, soğuk ve katı kurallarla yönetilen ailelerde, aile üyeleri ihtiyaçlarının karşılandığı fikrinden uzak, yalnızca zorunlulukla bir arada duran insanlar bütünü olarak hissedebilmektedir.

Örneğin toplumdan ve aile çevresinden sürekli “iyi” olmasına ilişkin geri dönütler alan bir ergen, kötü bir gün geçirmiş olmasına rağmen ona gününün nasıl geçtiği sorulduğunda otomatik olarak suratı asık bir şekilde “iyi” cevabını verecektir. Bedenin söylediği ile ağzın söylediği farklı olduğunda karşı tarafa çift mesaj yollanır. Çocuk kendi duygularını göstermeyerek kendini kapatmaktadır, verilen mesaj net olmadığı ve mesaja, uygun beden dili eşlik etmediği için ailenin diğer üyeleri bu mesajı çok farklı yorumlayabilmektedirler. Bu gibi bireylerin birbirlerine duygusal olarak dokunmasını engelleyen, aile üyelerinde sanki zorunluluktan bir arada yaşıyormuş hissi uyandıran düşünceler aile üyelerini birbirlerinden uzaklaştırmaktadır.

Peki Ya Çocukla İletişim?

Aile pek çok zincirle birbirine bağlı olan bir sistemi ifade eder. Aile danışmanlığı içerisinde eşlerin birbirleriyle olan ilişkileri, kuralları, algıları, duyumları ve cinsel yaşamları dahil olmak üzere pek çok faktör zincirleme olarak birbirlerini etkilemekte ve aile sistemi döngüsündeki yerini almaktadır. Bunun yanında ebeveynlerin çocuklarla olan iletişimi de önemlidir. Ebeveynler çocuklar için bir rol modeldir.

Çocuğun kendisine ve çevresine ilişkin algılarının oluşumunda yukarıda sayılan faktörlerin yanında  kardeşlerle olan iletişim ya da kardeş sayısı gibi pek çok faktör daha çocuğun gelişiminde önemlidir.

Çocuk danışmanlığında çocuğun gelişim dönemleri, yaş ve cinsiyeti gibi özellikler göz önüne alınır. Çocuklar kendi duygu ve düşüncelerini yetişkinlerinki kadar iyi ifade edemezler.

Aile Psikoloğu, Hangi Konularda Çocuk Danışmanlığı Sunar?

  • Duygusal ve Davranışsal sorunlar
  • Alt ıslatma
  • Parmak emme davranışı
  • Korkular kaygılar
  • Saldırganlık
  • Okul korkusu/fobisi
  • Kardeş kıskançlığı
  • DEHB( Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu)
  • Boşanma Döneminde Çocuk Danışmanlığı
  • Evlat Edinme Sürecinde Çocuk Danışmanlığı
  • Beslenme ve yeme problemleri gibi alanlarda çocuk danışmanlığı yapılabilir.

Aile ve Çocuk Danışmanlığı, uzman kadromuzdan destek alabileceğiniz danışmanlık türlerinden biridir. Pendik Sahil’de yer alan Dünya Danışmanlık ve Psikoloji Merkezi’nde aile/ çift ve çocuk danışmanlığı bünyesinde destek alabilirsiniz.