Sosyal Fobi

Sosyal fobi veya sosyal anksiyete, kişilerin sosyal bağlantı kurmaları gereken durumlarda yoğun kaygı ve korku duydukları bir problemdir. Bu fobiye sahip kişiler, diğer insanlar tarafından yargılanacaklarından, olumsuz değerlendirileceklerinden ya da bu insanların kendilerini sıkıcı bulacağından endişelenirler. Aynı zamanda kaygılanmış görünmekten ya da yüz kızarması, düzgün cümle kuramama gibi kaygı belirtileri göstermekten de korkabilirler. Sosyal fobisi bulunan birçok birey, sosyal ortamlara girmekten kaçınmaktadır. Eğer kaçınamayacağı bir durumda ise yoğun bir stres hisseder. Sosyal fobisi olan bireylerde, korku ve endişe duygularının yanı sıra genelde hızlı kalp atışı, sık nefes alıp verme, mide bulantısı gibi fiziksel belirtiler de görülebilir.

Sosyal Fobi ve Semptomları

Sosyal fobi, yalnızca utangaçlık duygusu değildir. Bir korku durumudur ve günlük hayatın pek çok alanını etkiler. Çoğu insan, zaman zaman sosyal durumlar hakkında endişelense de sosyal fobiye sahip olan insanlarda bu duygu çok daha yoğun ve bütün süreç boyunca görülür. Sosyal fobi, genellikle ergenlik yıllarında başlar. Yaş ilerledikçe kimi bireylerin durumunda iyileşme olabilir, ama birçok durumda tedavi olmadan tamamen bir iyileşme gözlemlenmez. Aynı zamanda depresyon, panik atak, genel anksiyete bozukluğu, agorafobi gibi diğer psikolojik rahatsızlıklarla beraber de sıklıkla görülür. Bu yüzden, sosyal fobi geliştiren bireylerin bir uzmandan yardım alması önemlidir. Bazı semptomlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Günlük hayatta sosyal temas içeren temel aktivitelerin çoğunda yoğun bir endişe yaşamak,
  • Pek çok insanın rahatlıkla kurabildiği sosyal ilişkileri kuramamak,
  • Sosyal aktivitelerden ya da grup çalışmalarından kaçınmak,
  • Kalabalık alanda rahatça yalnız yemek yiyememek,
  • Sıklıkla hareketlerinizin utanç verici olduğunu düşünüyorsanız ve insanların sizi eleştireceğinden korkmak,
  • Normalde çok rahatlıkla yaptığınız aktiviteleri bir başkası sizi izlerken yapamıyor ya da yapmakta zorlanmak,
  • Yeni tanıştığınız ya da yabancı kişilerle göz kontağı kuramamak,
  • Panik atak yaşamak ya da genelde birkaç dakikadan uzun sürmeyen boğucu bir korku veya anksiyete hissetmek.

Çocuklukta Sosyal Fobi

Sosyal fobi, genelde ergenlik yıllarında başlamakla beraber çocuklarda da gözlenebilir. Normalden daha sık biçimde ağlama, öfkelenme durumu oluşması, okula gitmeyi veya okulda sınıf aktivitelerine katılmayı istememe ve ebeveynlere yoğun bağlılık gibi durumlar, çocuklarda sosyal fobi belirtisi olabilmektedir. Çocuklarda görülen sosyal fobinin tedavisi, yetişkinlerde kullanılan tedavilere benzemektedir. Ancak genelde ilaç tedavisi kullanılmaz. Terapi sürecindeyse terapi, çocuğun yaşına uygun olacak biçimde şekillenir.

Tedavisi

Sosyal fobinin çözümlenmesi için birkaç opsiyon bulunmaktadır. İlaç kullanımı bunlardan biridir. Antidepresan ve diğer bazı ilaçlar, gerektiği noktada tedavide kullanılmaktadır. Bu ilaçlar, genellikle belli bir yaşın altında kullanılmaz ve psikiyatristler tarafından yazılabilir.  Bilişsel davranışçı terapiyse, tedaviye yardımcı olan bir diğer yöntemdir. Uzman terapistler, kişideki negatif düşünce örüntülerini ve davranışlarını belirlemeye, sonrasında ise yeniden yapılandırılmasına yardımcı olurlar. Bu sayede sosyal ortamlarda duyulan aşırı gerginlik ve korkunun aşılması amaçlanır. Tedavi için ilaç ve terapi beraber kullanılabilir.