Sınav kaygısı

Sınav kaygısı nedir?

İnsanların hayatlarının çeşitli zamanlarında yaşadıkları, evrensel bir duygu olan kaygı genel olarak gelecekte kötü bir olay olacakmış gibi ve kendilerini güvensiz hissetmeleri durumlar sonucunda ortaya çıkar. Bu duygunun tepkisi sonucu ortaya karamsarlık, endişe, kararsızlık, korku ve umutsuzluk ortaya çıkar ve bu tepkiler doğrultusunda da bireylerin yaşamlarının kötüye gitmesine sebep olur. Kaygı aynı zamanda bireylerin duygu ve davranışlarını etkilediği için okul ortamlarında kendini sık sık göstermektedir. (Erözkan, 2004). Sınav kaygısı ise, kaygının sebebinin sınav kaynaklı olmasıdır. Aslında bireyler sınavın kendisi için kaygılanmazlar, sınavın sonuçları ve gelecek hakkında kaygılanırlar. Aslında, bireyin sınava yüklediği anlam sınav kaygısının oluşmasında çok etkilidir. Sınava yüklenilen anlamın yoğunluğu da sınav kaygısının düzeyini belirleyebilir.

Örneğin bir bireyin sınava verdiği değer ve yüklediği anlam nispeten daha az ise ve sınavdan sonrası, geleceği ile ilgili bir korkusu yok ise, görülecek olan sınav kaygısı daha az olur. Somut bir örnek vermek gerekecek olursa, sınavdan sonra aile şirketinde işi hazır olan bir birey ile sınavdan sonra yapacak bir işi olmayıp kendi ayaklarının üzerinde durmaya çalışacak bireyin sınav kaygısı aynı olmayacaktır. Bu kaygıdan mustarip bireyler sınavı geçme, başarısız olma ve sınavda kendi yetersizlikleri konusunda endişelenme eğilimindedirler. Bu olumsuz düşünceleri, talimatları takip edemeyecek şekilde çarpıtabilir ve soruları, bilgileri görmezden gelip yanlış yorum yapabilirler. Kaygı düzeyi arttıkça hatırlamak ve öğrendikleri bilgileri geri getirmekte zorlanırlar. Bir başka deyişle, bireyler bilişsel bir bozukluk yaşarlar.

Sınav kaygısı belirtileri nelerdir?

Daha önceden bahsedildiği gibi, sınav kaygısı yaşayan birey umutsuzluk, çaresizlik, karamsarlık gibi duygulara kapılır ve dikkatlerini toplamalarında güçlük, okuma ve anlamada zorluk gibi problemlerle karşılaşırlar. Bu duygusal problemlerin getirdiği etki olarak, fiziksel anlamda da problemler yaşarlar. Örneğin bu kaygıyı yaşayan birey uykusuzluktan, kalp çarpıntılarından şikayetçi olabilir. 

Sınav kaygısını kimler yaşar?

Sınav kaygısı, çocukluk döneminde oluşur ve ileriki yaşlarda da etkisini artıran bir duygudur. Ev ortamındaki sıkı disiplin, ebeveynlerin kısıtlayıcı tutumları, okulda öğretmenin kırıcı ve soğuk olması, eğitim anlayışının fazla katı olması, cezalar, kıt verilen notlar ve sınıf geçme şartlarının zorluğu sınav kaygısının küçük yaşlarda gelişmesine neden olmaktadır. (Erözkan, 2004) Yani sınav kaygısı, ilkokuldan başlayan ve üniversiteye hatta üniversite sonrasına kadar dayanan bir kaygıdır ve bunu okulla, sınavla ilişkili olan her birey yaşayabilir.

Sınav kaygısıyla nasıl başa çıkılır?

Sınav kaygısının hem psikolojik hem de fiziksel etkileri vardır. Psikolojik etkileri, olumsuz düşünceler, şiddetli kaygı, karamsarlık, endişe, umutsuzluk gibi etkilerdir. Fiziksel etkiler ise, psikolojik etkilere bağlı olarak ortaya çıkan gerginlik hali, yorgunluk, kaslarda gerilme ve çekilme gibi etkenler olabilirken, kimileri de mideleri ile ilgili problemler yaşamaktadır. Bu sebeple sınav kaygısının her iki yönü düşünülerek başa çıkılması gerekir. Profesyonel olarak psikolojik bir destek alması, sınav kaygısı yaşayan bireyi bu sıkıntılarından kurtaracak, dolayısıyla da fiziksel etmenler biraz daha azalacaktır. Uzman desteğini Dünya Danışmanlık Merkezinden, kişiye ve problemine en uygun danışmanlığı alması, sınav kaygısını ve kaygının getirdiği problemleri rahatlatacaktır. Performans kaygısı başlığında da ele alınabilecek bu sorunla baş etmek için uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz. Sınav kaygısının getirisi olan fiziksel sorunlar da çeşitli günlük yapılan egzersizler, esnemeler ile ve yapılacak spor ile daha rahatlatmak mümkündür.

REFERANSLAR:

Erözkan, A . (2004). Üniversite Öğrencilerinin Sınav Kaygısı ve Başaçıkma Davranışları . Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (12) , 13-38 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/musbed/issue/23501/250395

Ekin Sarı