Ergenlikte cinsellik nedir ve nasıl yaklaşılmalı?

Ergenlikte cinsellik; fiziksel, duygusal ve bilişsel gelişimlerle yetişkinliğe adım atılan bir geçiş aşamasıdır.

Bu dönemde meydana gelen ve sonucunda kişinin ilgi, yönelim ve tercihlerinin şekillendiren cinsellik, ergenliğin olağan bir parçasıdır.

Gençlerin çoğu ergenlik döneminde cinsel davranışlar deneyimlemek istemektedir. Bu doğal ve güçlü bir dürtüdür.

Ergen cinselliği, karşı veya aynı cinsle yakın ilişkiler geliştirmeyi, cinsiyet kimliğini çözümlemeyi, cinsel yönelimi fark etmeyi ve din, kültür gibi toplumsal faktörleri de içerir.

Ergen Cinselliğini Etkileyen Faktörler

  • Ergenliğe adım atan bireyin gelişen vücudu hakkında hissettikleri
  • Kendi vücudu üzerinden verdiği karar ve seçimlerin sağlıklı olması
  • Başkalarına karşı duyduğu yakınlık, şefkat ve çekicilik duygularını anlayabilmesi ve ifade edebilmesi
  • Saygılı ilişkiler geliştirme ve sürdürebilme

Ergen bireylerin cinsellikle ilgili inanç ve beklentileri büyük oranda kişisel deneyimleri, yetiştirilme tarzları ve kültürel bağlamından etkilenir.

Ergen cinselliğinde, ebeveynlerin rolü önemlidir. Çünkü çocuklar, ailelerini rol model alır. Bu nedenle, aile içinde eşlerin birbiriyle olan ilişkilerinin saygı, güven ve dürüstlük kavramları üzerine kurulması çocuğun da inanç ve değer modellerinin bu doğrultuda oluşmasını sağlar.

Ergenlik cinselliğinde, dikkat edilmesi gereken önemli hususlardan biri riskli cinsel davranışlardır.

Ergenlikte Riskli Cinsel Davranışların Nedenleri

Kişisel Nedenler

  • Madde kullanmak
  • Düşük entelektüel seviye
  • Cinsel istismar öyküsü

Ailesel Nedenler

  • Aile yapısı
  • Yetersiz anne-baba denetimi
  • Düşük sosyo-ekonomik düzey
  • Tek ebeveynli ev

Aile Dışı Nedenler

Ergenlik döneminde, risk almak yetişkinliğe kıyasla daha sık görülen bir davranıştır ve bu dönemde gerçekleştirilen riskli cinsel davranışlar, istenmeyen sonuçlar doğurabilir.

Ergenlikte Cinsellik ve Karşılaşılan Problemler

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar

Günümüzde gençler arasında cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların görülme sıklığı artmaktadır.

Gençlerin deneyimlediği cinsellik genellikle beklenmedik bir zamanda plansız olarak gerçekleşmektedir.

Ergenlik döneminde, cinsellik ile ilgili yeterli bilgiye sahip olunmaması, HIV/AIDS gibi enfeksiyonların gençler arasında görülme sıklığının artmasına neden olur.

İstenmeyen Gebelikler

Aile planlaması; kadın ve erkeklerin istediği zaman çocuk sahibi olmaları anlamına gelmektedir.

Gençlerin; plansız ve cinsellikle ilgili yeterli bilgi sahibi olmadan deneyimledikleri riskli davranışlar sonucunda istenmeyen gebelikler meydana gelebilir. Bu durum gencin uzun dönemde hayatında sorunlara neden olabilir.

Örnek olarak, bebek bakımı, gencin eğitim hayatında planladığı şekilde ilerlemesine engel olabilir. Buna ek olarak, doğum ve gebelik sırasında meydana gelen ölümler gençler arasında riskli cinsel davranışların kötü sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.

Ergenlikte Cinsel Eğitim

Ergen bireylerin bu dönemde riskli davranışlarda bulunmamaları ve olumsuz cinsellik tanımları oluşturmamaları için gençlere cinsel eğitim verilmesi gerekir.

Cinsel eğitim, cinsel sağlığın geliştirilmesi ve cinsel davranışların pozitif davranışlara ulaşmasını sağlarken negatif sonuçlarından da uzaklaştırmayı amaçlar.

Cinsel eğitim, gençlerin fiziksel, duygusal ve bilişsel gelişimleri süresince ve yetişkinlikte cinselliğe yönelik olumlu bir bakış açısı kazandırmalarına neden olur.

Gençlerin cinselliği medya, arkadaş grubu gibi aile dışı sosyal çevreler aracılığıyla öğrenmesi cinsellik ile ilgili tam ve doğru bilgileri almasına engel olabilir.

Öncelikle cinsel eğitimin aile içinde başlaması gerekmektedir.

Okulda yapılacak olan etkinliklerle aile içinde öğrenilen cinsel eğitimin pekiştirilmesi beklenir. İşlev bozukluğu olduğunda terapi desteği alınmalıdır.

 Mehlika Beyza Önal

Kaynakça:

CETAD, 2006. Gençlik ve Cinsellik.

Health Science Journal. ‘‘ Adolescene, sexuality and sexual education’’. Erişim tarihi: 6 Ocak 2021, http://hsj.gr

Raising Children. ‘’Teenage Sexuality’’. Erişim Tarihi: 6 Ocak 2021, http://raisingchildren.net.au

Şatıroğlu, H. (2008, Mart). ‘’Ergenlikte Cinsellik’’. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri, 63, 41-46.