Cinsel Kimlik

Cinsel Kimlik Nedir?

Cinsel kimlik, bireyin kendi kimliğini nasıl görüp algıladığıyla ilgilidir. Birey kendisini, doğuştan gelen cinsiyetiyle tanımlayabileceği gibi farklı şekillerde de tanımlayabilir. Örneğin bir birey kendisini kadın, erkek, ikisinin karışımı ya da hiçbiri olarak görebilir. Cinsel kimlik, biyolojik cinsiyetten farklıdır. Cinsiyet, bir insanın doğuştan gelen ve gen aktarımı yoluyla kazandığı, cinsel üremeye yönelik özelliklerinin toplamıdır. Her insanın (anomaliler hariç) bir cinsiyeti vardır. Cinsiyet yumurta ve spermin birleşmesi sonucu ortaya çıkar ve doğan bebek bir cinsiyete sahiptir. Bu cinsiyete biyolojik cinsiyet de denir.

Cinsel Kimlik ve Yönelim

Cinsel yönelimse, bir bireyin hangi cinsiyet ya da cinsiyetlere cinsel ve romantik çekim hissettiğiyle alakalıdır. Cinsel kimlikle farklı kavramlardır. Birey cinsel kimliğini, doğuştan gelen cinsiyetiyle özdeşleşerek ya da başka bir kimlikte kendini tanımlayarak gösterir. Cinsel yönelimiyse, romantik olarak çekim hissettiği cinsiyetin var olup olmadığı, varsa hangi cinsiyete çekim hissettiği üzerinden sergilemiş olur. Bunlara göre bireyin cinsel kimliğini, kişisel ve kendi cinselliği üzerine içsel bir deneyim; cinsel yönelimini, kişilerarası bir deneyim olarak değerlendirebiliriz.

Cinsel Kimlik ve Yönelimle İlgili Terimler

Cinsel kimlikler ve yönelimler üzerine terimler, bireylerin kendilerini daha rahat anlamaları ve daha rahat tanımlamaları açısından çok önemlidir. Heteroseksüellik toplumumuzda baskın bir şekilde görülüyor ancak bu, başka yönelimlere ve kimliklere sahip bireylerin de olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Cinsel kimlikler ve yönelimler üzerine terimler, bazen kimliklerini belirlemekte zorlanan, bazen de zor duruma düşürülen, bireylere kendilerini açıklama konusunda yardım eden bir güce sahiptir. LGBT, LGBTİ ve LGBTQ+ olarak, çatı kısaltmalara sahip, eşcinsel hakları örgütlerinde görülen kelimelerin ve bazı cinsel kimlik ve yönelim terimlerinin açıklamaları şöyledir:

Heteroseksüellik (karşıcinsellik): Bireyin, romantik ve cinsel olarak karşı cinsiyete çekim duymasıdır.

Homoseksüellik (eşcinsellik): Bireyin, romantik ve cinsel olarak kendi cinsiyetindeki bireylere çekim duymasıdır. Gey terimi, erkek eşcinselleri; lezbiyen terimi, kadın eşcinselleri tanımlar. 

Biseksüellik: Bireyin romantik ve cinsel olarak kendi cinsiyetindeki ya da karşı cinsiyetindeki birylere çekim duymasıdır. Birey herhangi bir cinsiyete daha fazla çekim duyabilir ve eşit ölçüde çekim hissetme zorunluluğu yoktur.

Aseksüellik: Bireyin, cinsel olarak kimseye çekim duymasıdır. Ancak bu, aseksüellerin partneri olamayacağı anlamına gelmez. Aseksüeller, romantik olarak başkalarına bağlanabilirler. İlişkide oldukları insanlar için cinsel aktiviteye de girebilirler.

Transseksüellik: Bireyin kendisini doğuştan gelen cinsiyetiyle değil, başka bir cinsel kimlikle özdeşleşmesidir. Cinsel kimlikle ilgili bir kavramdır. Cinsel yönelim olarak heteroseksüel, homoseksüel ya da biseksüel olabilirler.

Natrans (cis): Bireyin kendisini doğuştan gelen cinsiyetiyle tanımlamasıdır. Örneğin bireyin doğuştan gelen cinsiyeti erkekse ve birey kendini erkek olarak tanımlıyorsa, bu birey natranstır. Bu terim transseksüelin tersidir.

Queer (kuir): İngilizcede hakaret olarak kullanılan bu kelime zamanla LGBT gruplarınca benimsenmiş ve kendisini heteroseksüellik dışında bir cinsel yönelimle veya cinsel kimlikle (bazen her ikisiyle) tanımlayan şemsiye bir terim haline gelmiştir.

Cinsel Kimlik ve Açılma

Toplumsal cinsiyet rolleri, bir toplumun hem erkek hem de kadın için uygun gördüğü davranışlar, değerler ve tutumlar olarak tanımlanabilir. Cinsiyet rolleri, bir kadına veya erkeğe yalnızca içinde bulunduğu biyolojik cinsiyet grubundan dolayı belirli nitelikler, özellikler veya roller atfeder. Bunun sonucunda birçok insan cinsel kimliğini ve cinsel yönelimini saklamak zorunda kalıyor. Bireyler önyargı ve ayrımcılıkla karşılaşma riskleri nedeniyle toplum önüne çıkmaktan çekiniyor. Bazıları kimliklerini gizli tutmayı tercih ediyor, bazıları sınırlı koşullarda açılmayı tercih ediyor, bazıları çok halka açık yollardan çıkmaya karar veriyor. Araştırmalar cinsel kimlik ve yönelimi üzerine olumlu duygular hisseden ve bunları hayatıyla birleştiren bireylerin daha sağlıklı olduklarını gösteriyor. Cinsel kimlik ve yönelimi hayatla birleştirme süreci genellikle kimliğimiz üzerinden başkalarına açılmayı belirtiyor.

Cinsel kimlik ve yönelimle ilgili daha fazla okuma yapmak isterseniz, bu sayfayı inceleyebilir, cinsellik konusunda psikolojik destek almak için DDM’ye ulaşabilirsiniz.

Can Özgü

Kaynaklar:

Answers to your questions for a better understanding of sexual orientation and homosexuality. (n.d.). Retrieved December 20, 2020, from https://www.apa.org/topics/lgbt/orientation

DePaulo, B. (2016, September 05). Asexuality Is a Sexual Orientation, Not a Sexual Dysfunction. Retrieved December 20, 2020, from https://www.psychologytoday.com/us/blog/living-single/201609/asexuality-is-sexual-orientation-not-sexual-dysfunction