Duygusal Yeme Bozukluğu

Duygusal yeme bozukluğu; kaygı, stres, sevinç, üzüntü gibi duyguların çok yoğun olduğu ya da bunların eksikliğinin hissedildiği durumlarla başa çıkabilmek için yemek yeme ihtiyacı olarak tanımlanabilir.

Kişinin gün içinde sıkça “sürekli bir şeyler yemek istiyorum” “tok olduğumu bildiğim halde yine de yiyorum” gibi cümleler kurması duygusal yeme davranışının en basit sinyallerindendir. 

Duygusal Yeme Bozukluğu Nedenleri

Duygu değişimlerini düzenlemedeki başarısızlıkların yanı sıra, duygusal yemenin tetikleyicileri olarak stres, yoğun duygu ve düşünceler ve çocukluk çağı beslenme alışkanlıkları sıralanabilir.

Stres faktörü psikolojik olduğu kadar fizyolojik etkiye de sahiptir. Vücudumuz stresin yarattığı fizyolojik etkileri dengelemek adına şekerli, karbonhidratlı yiyeceklere başvurur.

Çocukluk çağı beslenme alışkanlıklarımız da yetişkin hayatımızda büyük rol oynar.

Kişi çocukluğunda her başarısında yemek ile ödüllendirilmişse yetişkinliğinde de bunu başarısızlık duygusuyla baş etme yolu olarak kullanmaya başvuracaktır.

Olumsuz duygularla başa çıkma ve bu duyguların yerini doldurma, olumlu duyguları ise kendini ödüllendirme gereksinimiyle pekiştirme arzusu duygusal yeme bozukluğunun altında yatan nedenleri açıklar niteliktedir.

Duygusal Yeme Bozukluğu Belirtileri

Fiziksel ve duygusal açlık birbirinden farklıdır. Öğün saatleri dışında aniden ortaya çıkan acıkmalar ve bu acıkmaların genellikle yoğun tatlı, karbonhidratlı ya da daha fast food gibi erişimi kolay yiyeceklerle doldurulma isteği yüksektir.

Kişinin ani açlık krizlerine toleransı düşüktür ve doygunluk hissi oluşmaz. Ardından gelen pişmanlık, kendini suçlama hissi kaçınılmazdır ve kişi pişmanlığın yarattığı duygusal boşluğu kapatmak adına yeni bir yeme döngüsüne girer.

Sonuç olarak elimizde sadece tatmin edilememiş duygularımız ve hatta daha kötüye gitmiş bir ruh hali kalır.

Bu kısır döngü kişinin kendine karşı özgüvenini düşürür, diyet/beslenme programlarını sürdürmede zorluklara sebep olur, kendini suçlayıcı içsel yargılamalar artar ve hatta beden algısında bozulmalara yol açabilir.

Duygusal Yeme Bozukluğu Tedavisi

Duygusal yeme davranışı ile başa çıkmanın en temel yollarından biri ‘farkındalıklı yeme’ becerisini oluşturmaktır.

Yediğiniz yemeğe odaklanmalı ve ani açlık krizleri esnasında öncelikle derin nefes alıp kendinize şu soruları sormalısınız:

  • Şu an ne düşünüyor ve ne hissediyorum?
  • Gerçekten fiziksel bir açlık mı hissediyorum yoksa bu durum baş edemediğim duygularımdan mı kaynaklı?
  • Bu yiyeceği yedikten sonra nasıl hissedeceğim? Bu sorular farkındalıklı yeme becerisi oluşturmada yardımcı olacaktır.

Bir diğer önemli nokta ise sağlıklı yeme rutinini hayatınıza dahil etmektir. Burada asıl amaç kilo kaybı yaratmak değil duygusal yeme davranışını yenmek olmalıdır.

Beslenme günlüğü tutmak, gün içinde yemek yeme ihtiyacının özellikle hangi durumlarda ortaya çıktığını belirlemede oldukça faydalı bir yöntemdir.

Bu süreçte her şeyden önce bireyin başaracağına dair inancı olmalıdır.

Aile üyelerinden ve yakın çevrenizdeki insanlardan destek istemek faydalı olacaktır.

En önemlisi de bu hayati süreci mutlaka bir beslenme uzmanı ve psikoterapist eşliğinde geçirmek en sağlıklı çözüm olacaktır.