Cinsel Sorunlar ve Psikoloji

Cinsel bir varlık olarak bireylerin yaşamı bu konuda bir çıkmaza girdiğinde cinsel sorunlar ve bunların psikolojik nedenleri hakkında konuşabiliriz.

Cinsellik sadece cinsel organlarla ilişkili olmamakla birlikte bedeni ve zihni kapsayan geniş bir çerçevede açıklanır.

Bunun yanında sağlıklı cinsel ilişki, partnerlerin hem bireysel hem de ilişkisel memnuniyetleri için önemli bir yere sahiptir.

Ülkemizde cinsel sorunlara bakıldığında cinsel eğitimsizliğin neden olduğu sorunların çok önemli bir yer tuttuğu ifade edilebilir.[1] Cinsellik, toplumsal öğretilerden etkilenir.

Kişinin kendi cinselliğiyle tanışmasında, kendini ve bedenini keşfetmesi süreci yetiştiği ailenin ve toplumun normlarından etkilenir. Birey kendini keşif sürecinde yetiştiği ortamdan bağımsız olmaması sebebiyle inşa ettiği cinsellikte bazen doğru bazen yanlış bilgileri de kodlayabilir.

Bu açılardan bakıldığında cinsellik eğitiminin bir hak olduğunu ve bireylerin cinsel sağlıkları için bilgilendirilmelerinin doğru ve profesyonel bir biçimde yapılması oldukça önemlidir.

Cinsel sağlık, her bir birey için karşılanması gereken temel haklardandır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Cinsel Sağlık programları geliştirilmesi için yayınladığı klavuzda cinsel sağlık konusunu şöyle açıklamıştır;

Cinsel Sağlık, bireylerin, çiftlerin ve ailelerin fiziksel ve duygusal sağlığı ve refahı ile toplulukların ve ülkelerin sosyal ve ekonomik gelişimi için temeldir.[2]

Cinsel sağlığın bozulması, bireyleri hem fiziksel hem de ruhsal olarak etkiler. Bu yüzden cinsel sorunlarla çalışılırken problemin psikolojik etkileri de ele alınarak çözüm aranmalıdır.

Cinsel sorunlar tek boyutlu olmayabilir. Ortaya çıkan problemler, birbirini etkileyen bir sürecin sonucu olarak gösterebilir kendini.

Cinsel sorunların kaynağı araştırılırken uzmanlardan destek alınarak bireyin hem fiziksel hem de ruh sağlığı üzerindeki etkilerine bakılması kapsayıcı bir çözüm bulunmasına olanak sağlar.

Kadın ve Erkekte Cinsel Sorunlar

Bireylerin cinsel yaşantılarını etkileyen problemleri cinsel sorun olarak tanımlayabilmenin ilk koşulu o problemin en az 6 aylık bir süredir devam ediyor olmasıdır. Bu makalede yaygın olarak görülen cinsel sorunlara değinilmiştir.

Amerikan Psikiyatri Derneği’nin yayınladığı tanı klavuzu olan DSM’de cinsellik sorunları incelenirken cinsel işlev bozukluklarına ek olarak parafililerden (cinsel davranış sapmaları) bahsedilmiştir.

Yaygın Cinsel Sorunlar

Ağrılı Cinsel Birleşme (Disparoni)

Ağrılı cinsel birleşme, kadının cinsel ilişki esnasında ağrı, yanma ve batma hislerini yaşamasını tanımlar. Vajinismustan farkı ağrılı da olsa cinsel birleşmenin gerçekleşmesidir.

Vajinismus

Vajinismus, vajina girişini çevreleyen kasların istem dışı kasılmasına, cinsel birleşmeyi imkansız hale getirmesine veya ağrılı bir birleşmeyle rahatsızlığa neden olan cinsel bir problemdir.[3] Vajinada oluşan gerginlik rahatsızlık, ağrı, yanma gibi problemlerle kendini gösterir.

Cinsel İsteksizlik

Cinsel isteksizlik, kadın ve erkeklerin sağlıklı bir cinsel hayat sürmelerine engel olan ve bireylerin cinsel yaşamlarını etkileyen bir sorundur.

Cinsel isteksizliğe neden olan sağlık sorunlarına bakmak, altta yatan bir neden varsa bunu anlamak ilk aşamada önemlidir. Problemin kaynağı fiziksel sağlıkla ilgili değilse bireyin ruh sağlığı ve cinselliği arasındaki ilişkiye bakılır.

Kişinin cinsel isteksizlik yaşamasında ruh sağlığıyla ilgili etkenler(depresyon, panik bozukluk, cinsel fobi, tiksinti vb) önemlidir. Bireyin cinselliğe dair kaygıları ve partneriyle cinsel birleşme yaşamasını zorlaştıran problemler olabilir.

Genel bir çerçevede bakıldığında cinsel isteksizlik, bireyin cinsel yaşantılarında yaşadığı diğer cinsel işlev bozukluklarından da etkilenir. Yaygın görülen cinsel sorunlar başlığı altında açıkladığımız cinsel işlev bozuklukları beraberinde cinsel isteksizliğe sebep olabilir. Bunu anlamak da yine kapsamlı bir değerlendirmeyle mümkün olabilir.

Orgazm Olamama (Anorgazmi)

Anorgazmi; fiziksel, psikolojik problemlerden ve partnerin tutumundan kaynaklanabilen bir cinsel sorundur. Birey fiziksel sorunun farkında olmayabilir ve bu sorun kişinin orgazm olmamasına neden olabilir.

Bireyin kendi cinselliği hakkında bilgi sahibi olmaması, yaşadığı travmatik deneyimler; bastırma, kaygı ve korku hisleri.

Psikolojik faktörler orgazm olmayı zorlaştıran etkenlerdendir. Hem kadınlar hem de erkekler anorgazmi problemi yaşayabilir.

Anorgazmi, bireysel ve ilişkisel boyutta olumsuz etkileri(kendine güvenin azalması,suçluluk hissetme, cinsel isteksizlik) olan bir sorundur. Birey bu problemi yalnızca cinsel birleşmede değil mastürbasyon yaparken de yaşabilir.

Erken Boşalma-Geç Boşalma:

Geç Boşalma’yı DSM-5 Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı(2013) şöyle ifade etmiştir: Boşalma fonksiyonunda belirgin bir gecikme yaşanması veya seyreklik olması ya da boşalmanın gerçekleşmemesi problemidir.

Erken Boşalma ise cinsel ilişki esnasında kontrolsüz boşalmayı tanımlar. Kontrolsüz denmesinin nedeni partnerin isteği dışında gerçekleşmesidir. Erken boşalma, boşalmanın cinsel birleşmeden önce ya da ilişki başladıktan 1 dakika sonra gerçekleşmesidir. Burada süreden ziyade boşalmadan kaynaklı ereksiyon kaybının ilişkiyi devam ettirmede güçlüklere neden olması problemdir.[4]

Sertleşme Bozukluğu

Sertleşme Bozukluğu, penisin cinsel birleşmeyi başlatmada ve sürdürmede yeterli olarak sertleşememesi durumudur. Bu durumun hem fizyolojik hem de psikolojik nedenleri vardır.

Sertleşme bozukluğuna neden olan psikolojik etkenlerden bazıları şöyledir: depresyon, cinsel performans kaygısı, başarısızlık korkusu, ilişkideki çatışmaların yarattığı endişe.

Esra Tellioğlu

Kaynakça

American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Association, 2013

Bozdemir, N., & Özcan, S. (2011). Cinselliğe ve cinsel sağlığa genel bakış. Turkish journal of family medicine and primary care5(4).

https://jag.journalagent.com/androloji/pdfs/AND_2014_59_300_303.pdf

https://jag.journalagent.com/androloji/pdfs/AND_19_4_131_137.pdf


[1] CETAD, (2008). Cinsel yaşam ve sorunları. İstanbul

[2] World Health Organization. Developing sexual health programmes. WHO/RHR/HRP/10.22, 2010.

[3] https://hopeandher.com/pages/about-vaginismus?gclid=Cj0KCQiAx9mABhD0ARIsAEfpavRIIBEmaUYaghl1gxCR0xAxt5xHY37TSrj88B4lZ2JSfhrFoOFNEdUaAl8fEALw_wcB

[4] https://www.webmd.com/men/what-is-premature-ejaculation#1