Vajinismus Nedir

Vajinismus, yaygın görülen kadın psikoseksuel sorunlarındandır.

Cinsel ağrı bozuklukları içerisinde bir cinsel işlev bozukluğu olarak sınıflandırılır.

Bu hastalık her iki eşin de cinsel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkilemektedir. Kadını en çaresiz bırakan cinsel işlev bozukluğu olduğu düşünülmektedir.

Bu hastalığa sahip kadınların çoğu cinsel ilişkiden kaçınırlar. Bir evlilikte eşlerin ikisini de en çok mutsuz eden hastalık olduğu varsayılmaktadır.

A picture containing textDescription automatically generated

Vajinismus, vajinal kaslarda meydana gelen istemsiz kasılmalardan dolayı cinsel ilişkinin yaşanmasının zorlu veya imkansız olması durumudur.

Vajinismus, vajinaya bir şeyin girmesi ile ilgili fobi olarak adlandırılabilecek bir korku ve aynı zamanda vajinanın alt 1/3’lük kısmındaki pubo-koksigeal ve yakınındaki kasların (sfinkter vajina ve levator ani) istemsiz kasılması ile oluşur. (ÖZDEL, ÖZPOLAT, 2010)

Bu hastalıktan şikayetçi olan bireylerin cinsel ilişkileri ağrı, endişe, panik veya korku yüzünden engellenir veya bireyler çok ağrılı cinsel ilişkiler yaşarlar.

Bireylerin yaşadığı bu durum sadece penis değil tampon veya jinekolojik muayene sırasında kullanılan spekulum için de geçerlidir. “Ayrıca disparöni ve vajinal kas spazmları, vulvar vestibulit, posterior frenulum labiorum pudentinin yırtılması, vulva-vajinit ve vulvar dermatoz nedenleriyle de oluşabilmektedir.” (Dağ, Dönmez, Kavlak, 2012)

Vajinismus, yalnızca cinsel ilişki sırasında değil bir objenin ya da penisin vajinaya girişinin hayal edilmesi sırasında da olabilir.

Yaşanan vajinal kas spazmlarının, ağrıya karşı duyulan “fobik bir yanıt” olduğu ve vajinismus tedavisinde ameliyat ya da genişletme uygulamaları yerine, “cinsel eğitim” ve “psikoterapi” nin etkili olacağı düşünülmektedir. “Vajinismusu olan kadınların %81,6’sında major depresyon ya da anksiyete bozukluğu olduğu saptanmıştır.” (ÖZDEL, ÖZPOLAT, 2010)

Primer ve Sekonder Vajinismus

Vajinismus, iki sınıfa ayrılmaktadır: Primer ve sekonder.

Cinsel deneyimi olmayan bir kadının istemsiz vajinal kas kasılmaları yaşamasına primer vajinismus denmektedir.

Literatürde “tamamlanmamış evlilik” olarak da adlandırılmaktadır.

Sekonder vajinismus ise cinsel ilişkilerinde herhangi bir sorun yaşamayan bir kadının menopoz veya tecavüz gibi olaylardan sonra istemsiz kasılmalar yaşanması ve cinsel ilişkiye girememe durumudur.

Vajinismusun Görülme Sıklığı Nedir?

Cinsel hayat sosyal, kültürel, psikolojik, fizyolojik ve çevresel birçok faktörden etkilenmektedir. Bu durum da cinsel hayata dair sorunların görülme sıklığını ülkeden ülkeye hatta şehirden şehire değiştirmektedir. Yapılan çalışmaların sonuçları vajinismusa Batı toplumlarında olduğu gibi bizim ülkemizde de az rastlanıldığı yönündedir. 

Vajinismus ve Psikoloji

Psikanalitik yaklaşım kasılma yanıtının neden geliştiğinin cevabını aramak yerine, bedenin bu şekilde cevap vermesine neden olan ruhsal yapının bilinçdışı sürecini anlamaya çalışır.  Psikanalizciler bilinçdışı çatışmaların merkezinde cinsel tutumdan zarar görmeyle alakalı korku ile partnere karşı beslenen kıskançlık ve düşmanlık düşüncelerinin olduğunu varsayar. 

Bilişsel yaklaşıma göre bireyin cinsellikle alakalı yanlış yorumlamaları ve otomatik düşünceleri bu hastalığa sebep olmaktadır. Bu yaklaşım vajinismusun oluşma sebeplerini bilişsel süreçlerin, anlamlandırma, yorumlama ve algılama bozuklukları olarak kabul eder.

Davranışsal yaklaşım cinsel refleksin olumsuz herhangi bir uyaran ile şartlandırılmanın cinsel yaşamın akışını bozacağını savunur. Cinsel uyarıya karşı verilen herhangi bir olumsuz yanıt ve bu durumun bireyde anksiyeteye sebep olması bir kısır döngüye girecek ve şartlanma gerçekleşecektir. Bu durum da spazmların yaşanmasına sebep olacaktır. 

Psikodinamik yaklaşım ise Vajinismusa sahip kadınların büyük çoğunluğunun bilinçte ya da bilinç altında partnerlerine karşı kızgınlığa ve zıt duygulara sahiptir. Bu kadınlar genelde farkında olmadan partnerlerini cinsel olarak tatmin etmek istememek ve cinsel ilişkiye izin vermemek gibi davranışlarda bulunurlar.

Vajinismus Tedavisi

Vajinismus tanısı konulduğu zaman tedavisi en kolay olan cinsel işlev bozukluğudur. “Vajinismus tedavisinde; dilatörler, seks terapisi, eğitim, ev ödevleri, görüşmeler, hipnoterapi, gevşeme terapileri, biyofeedback, benzodiazepinler ve botulin- toksin enjeksiyonlarının kullanıldığı ilaç tedavileri ve en sık uygulanan yöntem olan bilişsel davranışçı tedavi yöntemleri (duyarsızlaştırma ve yeniden işleme) gibi pek çok seçenek bulunmaktadır.”  (Dağ, Dönmez, Kavlak, 2012)

Hatice Halime Gül Gökalp

KAYNAKÇA

ER, O., ÖZDEL, K., & YILMAZ ÖZPOLAT, A. G. (2010). Vajinismus

Dağ, H., Dönmez, S., & Kavlak, O. (2012). Kadın cinselliğinin gizlenen yönü: Vajinismus ve hemşirenin rolü. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi21(5), 43-47.