Gelecek Kaygısı

Gelecek kaygısı, korku gibi hafif veya şiddetli olabilen bir huzursuzluk hissidir. Herkes hayatında kaygı, endişe ve korku gibi duyguları belirli bir ölçüde deneyimler. Kaygı ve korkularımız var oluşumuzun devamlılığını sağlar. Belirsizlik ve bilinmezliğin belirli bir düzeyi aşması ise bireyin hayat akışını aksatmaya başlayabilir Gelecek, bilinmezlik kavramını da içerir; bu yüzden gelecek hakkında düşünmek, ileride karşılaşılacak olasılık ve seçenekler kişide kaygıya neden olabilir. Belirsizlik, gelecek kaygısının temel nedeni iken bazı kişileri daha çok etkiler.

Kimler Gelecek Kaygısı Yaşar?

İnsanlar gelecek kaygısını hayatlarının birçok noktasında deneyimleyebilirler. Özellikle hayatlarında dönüm noktası olarak tanımladıkları eğitim, askerlik, evlilik gibi durumlar bunun daha çok hissedilmesine yol açabilir. Yeni başlangıçlar güzeldir ancak kişinin endişeye yatkın bir yapısı varsa gelecekteki belirsizlikten fazlasıyla endişelenip; stres yaşayabilirler. Günümüz ve ülkemiz koşulları düşünüldüğünde gelecek kaygısını en çok ergenlik döneminde üniversite sınavına hazırlanan bireyler, mezun olacak üniversite öğrencileri ve iş arayışındaki bireyler yaşarlar. Bu nedenlerden birine son olarak Covid-19 salgını eklendi.

Gelecek kaygısını azaltmak için neler yapabiliriz?

Hedef ve plan belirlemek

Gelecekteki belirsizlik sizi endişelendirebilir ancak, geleceğinizi planlamak için yapıcı adımlar atarak bunu yönetebilirsiniz. Hayatınız belki bu planı takip etmeyebilir ancak gelecek için bir plan yapmak, gelecekle ilgili endişenizi yönetmede olumlu bir adımdır. Hedefler, bir görevi yerine getirmeniz veya karar vermeniz gereken anda daha hızlı hareket etmemize yardımcı olur.

Gelecekteki daha geniş bir zaman dilimi aynı anda çok fazla ihtimal yerine, küçük dilimlere odaklanmak belirlediğiniz hedef için gerekli kaç aksiyonun kaldığını teyit etmek sizi kaygıdan ziyade aksiyonlara yönlendirecektir. Bu şekilde ilerlemek ilgili hedefe ulaşmak için gereken adımları araştırmayı ve düşünmeyi beraberinde getirir. Hedefsiz kişiler gelecek kaygısını daha çok yaşarlar. Bu nedenle hedef belirlemek ve bir yol haritası oluşturmak için bazı adımları takip etmek kaygıyı azaltır.

Belirlediğiniz hedefleri yazıya dökmek de gelecek kaygısının önüne geçmede işlevsel olabilir. Gelecek için bir yol haritasını görselleştirme; ve bunu değişen durumlara göre uyarlamak da belirsizliği daha çok kucaklamanızı sağlayacaktır

Sınav hazırlığındaki öğrenciler hedeflerini belirlemek için rehber öğretmenlerinden yardım alabilirler. Bu onlara derslerini belli bir plana ve programa sokmak ve kaygı ve stres düzeylerini optimal seviyede tutmak için yardımcı olabilir. Aynı zamanda yeni mezun ve iş arayışında olan bireyler de profesyonel destek almaları da kaygı ve streslerini azaltmalarında etkili olabilir.

Destekleyici aile ilişkileri

İnsan sosyal bir varlık olduğu için ilişkiler bireyin yaşamında oldukça önemli ve belirleyicidir. Gelecek kaygısı taşıyan bireylerin çevrelerinde onları destekleyen arkadaşlarının olması ve sıcak aile ilişkileri geleceğin ihtimalleri ve belirsizliği karşısında kaygılarını azaltmada oldukça etkilidir. Sevildiğini ve desteklendiğini bilmek, kişinin hedef ve plan belirlemesine de yardımcı olur.

Eğer geleceğe yönelik kaygı ve stres düzeyiniz işlevselliğinizi bozacak düzeyde ise psikolojik destek almayı düşünebilirsiniz.

Gamze Moratlar